Pytanie – jaki model Porsche jest najlepszy, które dość często słyszę, jest pytaniem z jednej strony złożonym, ale jednocześnie niesamowicie prostym. I w najlepszym układzie trzeba na nie odpowiedzieć, w taki sposób, aby 9-letnie dziecko zrozumiało za pierwszym razem. A odpowiedź jest jedna: obecne 911 Turbo S (992.2). Tak naprawdę puryści – o ile istnieją takie osoby (bo pojęcie to znane jest bardziej z internetu niż z realnego życia), będą kiwać głową, osoby będące psycho-fanami marki, pokiwają palcem wskazując na zupełnie inny kierunek, Ci co udają, że się znają od razu powiedzą, że 911 GT3 RS, a Ci co uznają się za wielkich ekspertów motoryzacyjnych patrząc przez pryzmat lajków czy swoich zasięgów – znający się na wszystkim, od razu zaprotestują, twierdząc, że jestem po prostu głupi, bo najlepsze jest zupełnie inne auto. Ale to nie prawda. Patrząc na filozofię tej marki, wertując kolejne księgi historii, na łamach których zapisały się naprawdę wybitne modele, próbując złączyć takie potężne hasła (za którymi stoją poważne programy rozwojowe) jak: Sondermodell, Sounderwunsch, Paint to Sample, Flachbau, Leichtbau, Exclusive Manufaktur wchodzimy w świetny świat Porsche Heritage. Świat, w którym z początku ciężko funkcjonować, bowiem przeplata się między sobą wiele – nazwijmy to strun z różnymi programami, rozwiązaniami, ale co ciekawe one w prosty sposób łącza się ze sobą, dając obraz całej – posłużę się tutaj dalej elementami fizyki kwantowej – teorii strun – a w zasadzie krajobrazu teorii strun, czyli tego, co jest budulcem DNA w Porsche, czyli motosportu, pasji do sportowych samochodów, lekkości konstrukcji, uniwersalności i powtarzalności, indywidualnych projektów, następnie krętych alpejskich dróg, ale także prestiżu oraz wyjątkowości. Te wszystkie czynniki, łączą się w pojęciu heritage. Nie classic, nie legacy, a właśnie heritage. Oczywiście dziedzictwo – to skąd wywodzi się samo Porsche jest niezwykle ważnym czynnikiem w ich DNA, ale to mieści się w pojęciu heritage, które dzięki temu jest szersze i daje znacznie większy obraz pozwalający zrozumieć historię Porsche. I właśnie, model 911 Turbo S (992.2) jest w takim centrum. I mimo że uwielbiam generację 993 911 Turbo S (a mimo to nie jestem purystą), to przechodząc przez 992 bez kropki i dwójki, aż do 992.2 doskonale widać, dlaczego najnowsze Turbo S jest zupełnie pod drugiej stronie skali. To sprawka technologii t-hybrid, gdzie 993 Turbo S było ostatnim modelem chłodzonym powietrzem, 992 Turbo S było ostatnim modelem ICE, a 992.2 jest czymś nowym w świecie Turbo S. Ale nie o tym dziś. 911 Turbo S (992.2), dlatego, że żaden inny model Porsche nie łączy tylu światów naraz: Sonderwunsch, Sondermodell, Paint to Sample, Exclusive Manufaktur, Heritage Turbo, kultura AirWater, historia Flachbau, Leichtbau, geografia Porsche - Zell am See, Grossglockner z mityczną Hochalpenstrasse, Furka Pass, Stelvio Pass. Turbo S jest centrum Porsche. Turbo S jest dziś osobnym modelem w gamie 911, a nie tylko wyższą wersją Turbo. Jest symbolem, który potrafi w jednym samochodzie pokazać wszystko, co Porsche ma najlepsze: rzemiosło, tradycję, technologię, indywidualność. 911 Turbo S to spadkobierca Heritage Turbo, czyli takich modeli jak 930 Turbo S Sondermodell (tak, istniał taki model w 10 sztukach), 993 Turbo S, czy 991 Turbo S Exclusive Series. Również Flachbau, które w generacji 964 było jednym z najbardziej wyjątkowych projektów Porsche Exclusive Manufaktur. 964 Turbo S Flachbau po raz pierwszy połączono filozofię Sondermodell z estetyką Flachbau, tworząc samochód, który był jednocześnie manifestem stylu i technologii. Ten model był kwintesencją programu Sonderwunsch, łącząc indywidualne zamówienia z fabrycznym perfekcjonizmem. Następnie 911 Turbo S 3.3 Leichtbau to prawdziwy biały kruk w historii Porsche, często pomijany, a jednocześnie niezwykle ważny w rozwoju linii Sondermodell. Ten model powstał w 1987 r. jako ekstremalnie odchudzona wersja 930 Turbo S, zbudowana przez dział Sonderwunsch dla najbardziej wymagających klientów. Zamiast luksusu tylko czysta funkcja: mniej wygłuszeń, cieńsze szyby, brak klimatyzacji, lekkie fotele i zredukowane wyposażenie. Silnik 3.3 Turbo S generował 330 KM, ale dzięki masie poniżej 1300 kg Leichtbau był brutalnie szybki. Wyprodukowano zaledwie 50 egzemplarzy, każdy ręcznie składany w Zuffenhausen. Dla Porsche był to eksperyment dlatego, że połączyli filozofię motorsportu z indywidualizacją Sonderwunsch. To właśnie ten samochód był pierwszym Turbo S z krwi i kości, lub lepiej z kilogramów i koni mechanicznych, zanim nazwa stała się symbolem technologicznej perfekcji. Lecimy dalej, do współczesności, bo to także aktualny język Sonderwunsch (indywidualizacja szyta na miarę m.in. projekty 992.2 Land Down Under, czy SADU Edition). Następnie znowu wracamy w przeszłość, bo to naturalny fundament Sondermodell - wspomniany wcześniej 911 Turbo S Flachbau 964. To także wspaniała przestrzeń dla działu Porsche Exclusive Manufaktur oraz Paint to Sample, gdzie kolor staje się manifestem stylu. I jak niektórzy bacznie czytający mogliby wskazać, że przecież takie łączenie elementów struktury Porsche pasuje do prawie każdego modelu – w szczególności Paint to Sample czy Exclusive Manufaktur – z czym się zgodzę, to już Sondermodell i Sounderwunsch niekoniecznie. Model 911 Turbo S Exclusive Series to momentem, w którym Porsche Exclusive Manufaktur pokazało, że indywidualizacja może się stać sztuką. Każdy był lakierowany ręcznie w unikalnym kolorze Golden Yellow Metallic, z karbonowym pasem na masce wnętrzem wykończonym z precyzją godną szwajcarskiego zegarmistrza. To był pierwszy model, który w pełni zintegrował filozofię Sonderwunsch z fabrycznym procesem produkcji. Wyglądał zjawiskowo. Warto dodać, że moc tego modelu była delikatnie wyższa niż 91 Turbo S – 607 KM w porównaniu do 600 bazowych koni mechanicznych. Wersja 911 Turbo S Exclusive Series była jednocześnie dziełem sztuki i rzemiosła. W tym samochodzie Porsche pokazało, że Turbo S to nie tylko moc, ale również estetyka i detal, że heritage może być namacalny w strukturze karbonu i w złotym lakierze. To właśnie Exclusive Series stało się pomostem między tradycyjnym Sondermodell, a nowoczesnym Sonderwunsch, tworząc filozofię, którą dziś kontynuuje 992.2 Turbo S. Dlatego też 911 Turbo S jest uniwersalnym modelem, który doskonale sprawdzi się wszędzie, na torze, na startach spod świateł, do brylowania na wybrzeżu, do podjechania na siłownię, czy na zakupu lub zwykłego dojazdu do pracy lub szkoły, przedszkola. Inne spektakularne wersje 911, jak na przykład GT3, GT3 RS, GT3 Touring, S/T mają swoje ograniczenia w pewnych kwestiach, w których Turbo S wygrywa – a mam na myśli właśnie praktyczność oraz uniwersalność. W mojej ocenie 911 Turbo S jest modelem najbardziej uniwersalnym i skupionym na dziedzictwie Porsche. I nie mylimy tego z Heritage Design Edition. Porsche modelem 911 Turbo S wykreowało nową – osobną linię modelową bowiem w 992.2 nie ma zwykłego stopniowania mocy względem wersji Turbo, bo taka nie istnieje (przynajmniej jeszcze nie ma modelu 911 Turbo 992.2). Sondermodell, Sounderwunsch, Exclusive Manufaktur, Paint to Sample, Flachbau, a nawet Leichtbau przeplatają się i łączą w tym modelu przez dekady, za każdym razem uzyskując podobny efekt – wybitnego modelu danej epoki lub wersji limitowanej, która została stworzona z potrzeby serca i udowodnienia, że zawsze należy zadać pytanie – „what if?” I takie pytanie może zadać zarówno samo Porsche jak i właściciel/kolekcjoner modeli z Zuffenhausen.  I właśnie tu zaczyna się historia, która nadaje sens całemu dziedzictwu Turbo S. W 1989 r. Porsche zaprezentowało 911 Turbo S (930 Sondermodell). Auto powstało w zaledwie 10 egzemplarzach ręcznie zbudowanych przez dział Sonderwunsch. To był moment, w którym Turbo S przestało być tylko nazwą, a stało się filozofią. Od tamtej chwili każda generacja Turbo S była punktem zwrotnym w historii marki 930 Turbo S Sondermodell (1989) jako pierwszy prawdziwy Sondermodell, 993 Turbo S (1998), jako ostatni chłodzony powietrzem, 991 Turbo S Exclusive Series (2017) jako manifest rzemiosła Exclusive Manufaktur, 992 Turbo S jako ostatni ICE, aż po 992.2 Turbo S (2026) – pierwszy hybrydowy Turbo, który łączy tradycję z przyszłością. To nie jest tylko ewolucja modelu, to ciągłość idei. Turbo S jest tak żywe, jak żywe jest DNA motorsportowe w Porsche. Jest to jeden nieprzerwany impuls łączący mocną przeszłość, teraźniejszość oraz przyszłość.   Bo 911 Turbo S (992.2) to nie tylko samochód, to punkt zbieżny pięciu światów Porsche. Sondermodell dało korzenie, Sonderwunsch – duszę, Exclusive Manufaktur – rzemiosło, Leichtbau wbiło na wyżyny, a Flachbau - charakter czy może bardziej indywidualność. To model, który łączy indywidualność z perfekcją technologiczną, tak jak niegdyś 930 Turbo S Sondermodell łączyło tor z drogą.  W jego genach pulsuje to samo DNA, które napędzało 917 na Le Mans i 935 Moby Dick na Silverstone. Turbo S to czysta kontynuacja tej linii, a nie kopiowanie historii, lecz jej pisanie na nowo z nowymi rozdziałami. Ten samochód udowadnia, że motorsport nie jest tylko o prędkości, lecz o odwadze tworzenia czegoś, czego nikt wcześniej nie spróbował. W tym sensie 911 Turbo S (992.2) jest nie tylko centrum heritage Porsche jest jego sercem bijącym w rytmie torów i alpejskich dróg.

Grafika na podstawie zdjęć autora, AI.

Bartosz Jagodziński

04.09.2026 r.